საეკლესიო კალენდარი საღვთისმსახურო მითითებებით მგალობელთა და მედავითნეთათვის

BETA საცდელი ვერსია

საიტზე განთავსებულია პროგრამულად ალგორითმით გამოთვლილი საეკლესიო მსახურება. ის არ წარმოადგენს საქართველოს საპატრიარქოს მიერ ოფიციალურად დადასტურებულ ტიპიკონურ მითითებებს. ოფიციალურად დადასტურებული წყაროები იხილეთ საიტებზე patriarchate.ge და sazu.ge. გვერდი განვითარების პროცესშია. შესაძლოა შეიცავდეს ხარვეზებს, აუცილებლად გადაამოწმეთ ზემოთხსენებულ წყაროებში ან შესაბამისი განათლების მქონე პირთან, თქვენს შენიშვნებსა და მოსაზრებებს აუცილებლად გავითვალისწინებთ. გვერდის მიზანია, გარკვეული მითითება მისცეს მგალობლებსა და მედავითნეებს.

ჩვენების პარამეტრები · ტექსტი 100% · ჩვეულებრივი
ტექსტის ზომა:სიგანე:ჩვეულებრივი
შაბათი, 5 ნოემბერი 2022
ძველი სტილით: 23 ოქტომბერი
სულთმოფენობიდან 21-ე შვიდეულიხმა 3

ხსენება

დიმიტრის შაბათი. მიცვალებულთა ხსენება;
მოციქულისა იაკობისა, ხორციელად ძმისა უფლისა (დაახ. 63); წმ. ეგნატესი, კონსტანტინეპოლელი პატრიარქისა (877-878).

საკითხავები

დიმიტრის შაბათი. მიცვალებულთა ხსენება.
ლიტ. – მოც. – გალ. 200 დას. I, 11-19. მთ. 56 დას. XIII, 54-58.
მიც. – 1 თეს. 270 დას. IV, 13-17. ინ. 16 დას. V, 24-30.
რიგ. – 2 კორ. 174 დას. III, 12-18. ლკ. 29 დას. VII, 1-10.

ტიპიკონი

შაბათს დიდებამაღალიანის (III რანგი) მსახურება.

ტიპიკონური ჩარჩო

პერიოდი
საპასექო წლის II პერიოდი (ყოველთა წმიდათა კვირიაკიდან მეზვერისა და ფარისევლის კვირამდე)
წიგნები
წლის ციკლი – თვენი (ძველი სტილით); კვირის ციკლი – პარაკლიტონი (ოქტოიხოსი), ხმა 3; სადღეღამისო ციკლი – ჟამნი
მსახურების სახე
„ღმერთი უფალის“ (სადღესასწაულო) მსახურება
ლიტურგიის ანტიფონები
გამომსახველობითი ანტიფონები – შაბათს
ჟამთა რიგი
საღამოს მსახურება: IX ჟამი – მწუხრის ჟამი – სერობის ჟამი
დილის მსახურება: შუაღამის ჟამი – ცისკრის ჟამი – I ჟამი
დღის მსახურება: III ჟამი – VI ჟამი – საღმრთო ლიტურგია
სერობისა და შუაღამის ჟამები სამრევლო ტაძრებში არ აღესრულება.

მსახურების მიმდევრობა

2022 წელი 23 ოქტომბერისულთმოფენობიდან 21-ე შვიდეული5 ნოემბერი
ძველი სტილითშაბათიახალი სტილით
 
დიმიტრის შაბათი. მიცვალებულთა ხსენება.
 
ხსენება:
დიმიტრის შაბათი. მიცვალებულთა ხსენება; მოც. იაკობისა, ხორციელად ძმისა უფლისა (დაახ. 63); წმ. ეგნატესი, კონსტანტინეპოლელი პატრ. (877-878).
 
ლიტ. - მოც. - გალ. 200 დას. I, 11-19. მთ. 56 დას. XIII, 54-58.
მიც. - 1 თეს. 270 დას. IV, 13-17. ინ. 16 დას. V, 24-30.
რიგ. - 2 კორ. 174 დას. III, 12-18. ლკ. 29 დას. VII, 1-10.
 
საღამოს მსახურება: IX ჟამი – მწუხრის ჟამი – სერობის ჟამი.
დილის მსახურება: შუაღამის ჟამი – ცისკრის ჟამი – I ჟამი.
დღის მსახურება: III ჟამი – VI ჟამი – საღმრთო ლიტურგია.
 
წლის ციკლის მსახურება აღესრულება - სადღესასწაულოდან.
კვირის ციკლისა - - - - - - - - - - პარაკლიტონიდან.
სადღეღამისო ციკლისა - - - - - - - - ჟამნიდან.
 
დროითი ინტერვალი: საპასექო წლის II პერიოდი.
ტიპიკონი: შაბათს დიდებამაღალიანის (III რანგი) მსახურება.
შენიშვნა: სერობისა და შუაღამის ჟამები სამრევლო ტაძრებში არ აღესრულება.
შენიშვნა: „დიმიტრის შაბათი“ – მიცვალებულთა ხსენება აღესრულება დიმიტრი თესალონიკელის ხსენების (ძვ. სტ. 26 ოქტ. – ახ. სტ. 8 ნოემ.) წინა შაბათს, თუ ამ დღეს არ დაემთხვა მაღალი რანგის მსახურება. განსხვავებით ეკლესიაში დადგენილი საყოველთაო მიცვალებულთა მოსახსენებელი დღეებისა, როგორიცაა ხორციელის შაბათი, სულის შაბათი და ა.შ. დიმიტრის შაბათის აღსრულება რუსული ეკლესიის ტრადიციაა და მათგან გაზიარებულია საქართველოს ეკლესიაშიც.
წირვის შემდეგ მიცვალებულთა მოსახსენებლად აღესრულება დიდი პანაშვიდი, თუმცა უპირატესის გადაწყვეტილებით შეიძლება მიცვალებულთა მსახურებაც ჩატარდეს, მხოლოდ ასეთ შემთხვევაში წავიკითხავთ მიცვალებულთა სამოციქულოსა და სახარებას.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
 
IX ჟამი:
 
– ტროპარი და კონდაკი: აღმსარებელისა.
 
მწუხრის ჟამი:
 
– „მოვედით თაყვანის-ვსცეთ“ 3-გზის - იკითხება.
– „აკურთხევს სული ჩემი უფალსა“ (103 ფსალმუნი) - იკითხება.
– რიგითი კანონი - მე-18.
– „უფალო, ღაღად-ვყავ“ (იგალობება IV ჴმაზე).
– „უფალო, ღაღად-ვყავ“-სა ზედა დასდებლები - 6 მუხლად:
- მოციქულისა - 6 მუხლი (ჴმა IV).
„დიდება“ - მისივე: „წამებისა სისხლითა...“ (ჴმა VI).
„აწ და“ - ღმრთისმშობლისა „დოგმატიკონი“ („დიდების“ ხმის მიხედვით):
„ვინ არა გნატრიდეს...“ (ჴმა VI).
– შესვლა საცეცხლურით - არ აღესრულება.
– წარდგომა - დღისა.
– „სტიქარონსა“ ზედა დასდებლები: მოციქულისა (თავისი ჩასართავებით).
„დიდება“ - მისივე: ,,მწყემსთმთავარისა ქრისტჱსი...“ (ჴმა VIII).
,,აწ და“ - ღმრთისმშობლისა „აღდგომისა“ („დიდების” ხმის მიხედვით):
„უსძლოო ქალწულო...“ (ჴმა VIII).
– „აწ განუტევე“.
– შემდგომად ლოცვისა „მამაო ჩუენო“:
ტროპარი მოციქულისა: „ვითარცა უფლისა მოწაფემან...“ (ჴმა II).
„დიდება“, „აწ და“ ღმრთისმშობლისა „აღდგომის განსატევებელი“
(ტროპარის ხმის მიხედვით): „ყოველივე საიდუმლოჲ შენი...“ (ჴმა II).
 
ცისკრის ჟამი:
 
– „ღმერთი უფალი“ (იგალობება II ჴმაზე).
ტროპარი მოციქულისა: „ვითარცა უფლისა მოწაფემან...“ (ჴმა II) 2-გზის.
„დიდება“, „აწ და“ ღმრთისმშობლისა „აღდგომის განსატევებელი“
(ტროპარის ხმის მიხედვით): „ყოველივე საიდუმლოჲ შენი...“ (ჴმა II).
– რიგითი კანონები: მე-16 და მე-17.
– რიგითი კანონების შემდეგ მცირე კვერექსები.
– წარდგომები შემდგომად I და II სტიქოლოგიებისა - მოციქულისა.
„დიდება“, „აწ და“ - იგივე.
– 50-ე ფსალმუნი.
 
საცისკრო კანონთა 9 ოდა (გალობა)
 
თუ ტაძარი მაცხოვრის ან ღმრთისმშობლის სახელობისაა:
I კანონი - ტაძრისა - 6 მუხლად (ძლისპირით).
II კანონი - ღირსისა - 8 მუხლად (ძლისპირის გარეშე).
თუ ტაძარი წმიდის სახელობისაა:
I კანონი - ღმრთისმშობლისა - 6 მუხლად (ძლისპირით) (მიმდინარე ხმისა).
II კანონი - ღირსისა - 8 მუხლად (ძლისპირის გარეშე).
– კატავასია: „აღაღე პირი ჩემი...“.
– „უმცირესი“ - „უფალსა უგალობდით“.
– შემდგომად „განძლიერდასა“ (III გალობისა):
- წარდგომა მოციქულისა: „ძმად უფლისად იწოდე...“ (ჴმა VIII) 2-გზის.
„დიდება“, „აწ და“ - მისივე: ,,გონიერისა მზისა ღრუბელო...“.
– შემდგომად „ღაღადყავსა“ (VI გალობისა):
- კონდაკი ღირსისა: „სიწმინდისა სულისათა...“. (საზოგადო) (ჴმა II).
შენიშვნა: საეკლესიო ტიბიკონის მოთხოვნის შესაბამისად, კონდაკის შემდეგ იკოსიც უნდა იქნას
ამოკითხული, რასაც ვერ ვახერხებთ, რადგან საზიარო თვენში იგი მითითებული არ
არის.
– შემდგომად „აკურთხევდითსა“ (VIII გალობისა): „უპატიოსნესსა“.
– შემდგომად „ადიდებდითსა“ (IX გალობისა).
– „განმანათლებელი“ მოციქულისა: ,,ვითარცა ძმა უფლისა...“ 2-გზის.
„დიდება“, „აწ და“ - მისივე: ,,სავედრებელად მოგართუამთ...“.
– „ყოველი სული“ - იგალობება.
– „აქებდითსა‘‘ ზედა დასდებლები: მოციქულისა - 4 მუხლი:
„დიდება“ - მისივე: „ბრწყინვალებითა სულისაჲთა...“ (ჴმა I).
,,აწ და“ ღმრთისმშობლისა: „ღვთისმშობელო ქალწულო...“ (იხ. III ჟამი).
– „დიდებამაღალიანი“ - იგალობება.
ტროპარი მოციქულისა: „ვითარცა უფლისა მოწაფემან...“ (ჴმა II).
„დიდება“, „აწ და“ ღმრთისმშობლისა „აღდგომის განსატევებელი“
(ტროპარის ხმის მიხედვით): „ყოველივე საიდუმლოჲ შენი...“ (ჴმა II).
 
ჟამებზე:
 
– ტროპარი და კონდაკი: ღირსისა.
 
წმ. იოანე ოქროპირის
 
საღმრთო ლიტურგია:
 
– „გამომსახველობითი ანტიფონები“.
– III აღსავალზე („ნეტარებების“ გალობას) ჩაერთვის „მომიხსენენი“ - 8 მუხლად:
- ღირსის კანონის III და VI გალობებიდან - 8 მუხლი (ძლისპირით) თავისი ,,დიდება“, ,,აწ
და“-თი.
შესვლად:
ა) თუ ტაძარი მაცხოვრის და ღვთისმშობლის სახელობისაა:
ტროპარები: - ტაძრისა;
- ღირსისა.
კონდაკები: „დიდება“ - ღირსისა;
„აწ და“ - ტაძრისა.
ბ) თუ ტაძარი წმიდის სახელობისაა:
ტროპარები: - ტაძრისა;
- ღირსისა;
კონდაკები: - ტაძრისა;
„დიდება“ - ღირსისა;
„აწ და“ - „სასოო და შესავედრებელო...“
წარდგომა, ალილუია და განიცადე - ღირსისა და დღისა.
სამოციქულო და სახარება - ღირსისა და დღისა.
წარდგომა (ჴმა VII): „პატიოსან არს წინაშე უფლისა სიკუდილი წმიდათა მისთაჲ“.
მუხლი: „რაი მივაგო უფალსა ყოვლისათვის, რომელი მომაგო მე“.
წარდგომა (ჴმა VIII): „იხარებდით უფლისა მიმართ და იშუებდით მართალნო და იქადოდეთ ყოველნი
წრფელნი გულითა“.
ალილუია (ჴმა VI ): „ნეტარ არს კაცი, რომელსა ეშინის უფლისა, მცნებათა შინა მისთა ინებოს
ფრიად“.
ალილუია: „ჰხმობდეს მართალნი და უფალმან ისმინა მათი და ყოველთა ჭირთა მათთაგან იხსნნა
იგინი“ (ჴმა IV)
განიცადე: ,,საჴსენებელად საუკუნოდ იყოს მართალი, ჰამბავისაგან ბოროტისა არა ეშინოდის“.
განიცადე: „იხარებდით მართალნი უფალისა მიმართ და წრფელთა ჰშვენის ქება“.
მსახურებათა რანგები (I–VI) და მათი ნიშნები
რანგიმსახურებადღესასწაულინიშანი სამოციქულოში/ჟამნშინიშანი საეკლესიო კალენდარში
6ღამისთევისუდიდესიწითელიწითელი შრიფტი + საცისკრო სახარება + დიდი დღესასწაული
5ღამისთევისსაშუალო, I თანრიგისწითელიწითელი შრიფტი + საცისკრო სახარება
4სადიდებლიანისაშუალო, II თანრიგისწითელიმუქი (ბოლდი) შრიფტი + საცისკრო სახარება
3დიდებამაღალიანისმცირე, I თანრიგისწითელიმუქი (ბოლდი) შრიფტი
2ექვსიანისმცირე, II თანრიგისშავიმუქი (ბოლდი) შრიფტი
1მცირე წმიდის (უნიშნო)——მკრთალი შავი შრიფტი
  • ბრწყინვალე აღდგომა და ათთორმეტი დღესასწაული ამ დაყოფას არ ექვემდებარება – ისინი განსაკუთრებით საზეიმო მსახურებებია.
  • თუ საეკლესიო კალენდარი, სამოციქულო, ჟამნი, თვენი ან სადღესასწაულო სხვადასხვა რანგს უჩვენებს, სახელმძღვანელოდ უპირობოდ მიმდინარე წლის საეკლესიო კალენდარია.
  • ტაძრის წინამძღვარს შეუძლია მსახურების რანგის აწევა, დაწევა კი – არა (გამონაკლისების გარდა).
  • IV რანგზე ორი სახარება და სამოციქულო იკითხება (რიგითი და წმიდისა), V რანგზე – მხოლოდ ერთი (წმიდისა).
  • ტაძრის დღესასწაულს VI რანგის მსახურების მსგავსი, განსაკუთრებული წესი აქვს.