ქართული გალობასაეკლესიო კალენდარი საღვთისმსახურო მითითებებით მგალობელთა და მედავითნეთათვის
BETA საცდელი ვერსია
საიტზე განთავსებულია პროგრამულად ალგორითმით გამოთვლილი საეკლესიო მსახურება. ის არ წარმოადგენს საქართველოს საპატრიარქოს მიერ ოფიციალურად დადასტურებულ ტიპიკონურ მითითებებს. ოფიციალურად დადასტურებული წყაროები იხილეთ საიტებზე patriarchate.ge და sazu.ge. გვერდი განვითარების პროცესშია. შესაძლოა შეიცავდეს ხარვეზებს, აუცილებლად გადაამოწმეთ ზემოთხსენებულ წყაროებში ან შესაბამისი განათლების მქონე პირთან, თქვენს შენიშვნებსა და მოსაზრებებს აუცილებლად გავითვალისწინებთ. გვერდის მიზანია, გარკვეული მითითება მისცეს მგალობლებსა და მედავითნეებს.
ჩვენების პარამეტრები · ტექსტი 100% · ჩვეულებრივი
ტექსტის ზომა:სიგანე:ჩვეულებრივი
შაბათი, 18 აპრილი 2026
ძველი სტილით: 5 აპრილი
ბრწყინვალე შვიდეულიბრწყინვალე შვიდეული
ხსენება
ბრწყინვალე შვიდეულის შაბათი.
მოწამეთა: აღათოპოდოს დიაკონისა, თეოდულე წიგნისმკითხველისა და მათთანათა (დაახ. 303); ღირსისა პუპლიოს ეგვიპტელისა (IV); ღირსთა: ფეონასი, სვიმეონისა და ფორბინესი (IV); ღირსისა მარკოზ ათენელისა (დაახ. 400); ღირსისა პლატონისა, სტუდიელი აღმსარებელისა (814); ღირსისა თეოდორა თესალონიკელისა (892); აღმოყვანება წმიდათა ნაწილთა იობისა, მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის პატრიარქისა (1652).
საკითხავები
ლიტ. – საქ. 8 დას. III, 11-16. ინ. 11 დას. III, 22-33.
მოწ. – 2 ტიმ. 292 დას. II, 1-10. ინ. 52 დას. XV, 17 - XVI, 2.
ტიპიკონი
ბრწყინვალე შვიდეულის შაბათი.
ტიპიკონური ჩარჩო
- პერიოდი
- საპასექო წლის I პერიოდი – ზატიკი (აღდგომიდან ყოველთა წმიდათა კვირიაკემდე) · ბრწყინვალე შვიდეული
- წიგნები
- წლის ციკლი – თვენი (ძველი სტილით); კვირის ციკლი – ტრიოდიონ ზატიკი; სადღეღამისო ციკლი – ჟამნი
- მსახურების სახე
- „ღმერთი უფალის“ (სადღესასწაულო) მსახურება
- ლიტურგიის ანტიფონები
- პასექის ანტიფონები
- ჟამთა რიგი
- IX ჟამი – მწუხრის ჟამი – სერობის ჟამიშუაღამის ჟამი – ცისკრის ჟამი – I ჟამიIII ჟამი – VI ჟამი – საღმრთო ლიტურგია
- თავისებურებები
- ფსალმუნები არ იკითხება (მათი კითხვა თომას კვირის მწუხრზე და ცისკარზე განახლდება); დილა-საღამოს ლოცვების ნაცვლად იკითხება პასექის ჟამნი.
- ყველა ჟამნი (I–III–VI–IX, სერობა, შუაღამე) პასექის ჟამნის წესით აღესრულება; მწუხრი, ცისკარი და ლიტურგია იწყება ისე, როგორც აღდგომის ცისკრის ჟამნი.
- ლიტურგიაზე: „წმიდაო ღმერთოს“ ნაცვლად – „რაოდენთა ქრისტეს მიერ“; „ღირსარსის“ ნაცვლად – „ანგელოზი ღაღადებს“ და „განათლდი, განათლდი“; მიცვალებულთა კვერექსი არ აღესრულება.
- „მეუფეო ზეცათაო“ არ იგალობება სულთმოფენობამდე; ცისკარზე პასექის კანონს ღვთისმშობლის კანონი ემატება.
მსახურების მიმდევრობა
2026 წელი 5 აპრილიბრწყინვალე შვიდეული18 აპრილი ძველი სტილითშაბათიახალი სტილით ხსენება: ბრწყინვალე შვიდეულის შაბათი. მოწ. აღათოპოდოს დიაკონისა, თეოდულე წიგნისმკითხველისა და მათთანათა (დაახ. 303); ღირ. პუპლიოს ეგვიპტელისა (IV); ღირ. ფეონასი, სვიმეონისა და ფორბინესი (IV); ღირ. მარკოზ ათენელისა (დაახ. 400); ღირ. პლატონისა, სტუდიელი აღმს. (814); ღირ. თეოდორა თესალონიკელისა (892); აღმოყვანება წმიდათა ნაწილთა იობისა, მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის პატრ. (1652). ლიტ. - საქ. 8 დას. III, 11-16. ინ. 11 დას. III, 22-33. საღამოს მსახურება: IX ჟამი – მწუხრის ჟამი – სერობის ჟამი. დილის მსახურება: შუაღამის ჟამი – ცისკრის ჟამი – I ჟამი. დღის მსახურება: III ჟამი – VI ჟამი – საღმრთო ლიტურგია. წლის ციკლის მსახურება – არ აღესრულება. კვირის ციკლისა - - - - - - - - - - ზატიკიდან. სადღეღამისო ციკლისა - - - - - - - - ჟამნიდან. დროითი ინტერვალი: საპასექო წლის I პერიოდი. ტიპიკონი: ბრწყინვალე შვიდეულის შაბათი. შენიშვნა: სერობისა და შუაღამის ჟამები სამრევლო ტაძრებში არ აღესრულება. - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - IX ჟამი: კრეტსაბმელი და აღსავლის კარი ბრწყინვალე შვიდეულში გახსნილია. მღ„ვდელი: – ასამაღ.: „კურთხეულ არს ღმერთი ჩვენი...“ გ უ ნ დ ი: – ამინ. – ტროპარი: „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით...“ - 3-ჯერ. მედავითნე: – „აღდგომა ქრისტესი ვიხილეთ...“ - 3-ჯერ. – იპაკო: „ცისკარსა მსთვად მოვიდა...“ – კონდაკი: „დაღაცათუ ნებსით თვისით...“ – ტროპარი: „საფლავად ხორცითა შეხვედ...“ – „დიდება“, „ვითარცა ნათლით შემოსილსა...“ – „აწდა“, „ზეგარდამო განწმედილ იქმენ...“ – „უფალო შეგვიწყალენ“ – 40-ჯერ. – „დიდება, აწდა“, „უპატიოსნესსა ქერუბიმთასა...“, „სახელითა უფლისათა ... გვაკურთხენ“. მღ„ვდელი: – „ლოცვითა წმიდათა მამათა ჩვენთათა...“ გ უ ნ დ ი: – ამინ. – „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით...“ - 3-ჯერ. – „დიდება, აწდა“, „უფალო შეგვიწყალენ“ - 3-ჯერ, „სახელითა უფლისათა ... გვაკურთხენ“. მღ„ვდელი: – აღასრულებს „მცირე“ სააღდგომო ჩამოლოცვას: „მკვდრეთით აღდგო- მილმან ქრისტემან ჭეშმარიტმან ღმერთმან ჩვენმან...“ გ უ ნ დ ი: – ამინ. მწუხრის ჟამი: მღვდელი: – წმინდა ტრაპეზი წინ 3-გზის მოიხრის ქედს და ხმამაღლა იტყვის ასამაღ.: „კურთხეულ არს ღმერთი ჩვენი...“ გ უ ნ დ ი: – ამინ. – „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით...“ - 3-გზის. მღვდელი: – მუხლი 1-ლი: „აღსდეგინ ღმერთი, და განიბნინედ ყოველნი მტერნი მისნი, და ივლტოდენ მოძულენი მისნი პირისაგან მისისა“. გ უ ნ დ ი: – „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით...“ - 1-გზის. მღვდელი: – მუხლი მე-2: „ვითარცა მოაკლდენ კვამლსა მოაკლდენ, და ვითარცა ცვი- ლი რა დადნის წინაშე ცეცხლსა“. გ უ ნ დ ი: – „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით...“ - 1-გზის. მღვდელი: – მუხლი მე-3: „ესრეთ წარსწყმდენ ცოდვილნი პირისაგან ღვთისა, და მარ- თალნი იხარებდენ“. გ უ ნ დ ი: – „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით...“ - 1-გზის. მღვდელი: – მუხლი მე-4: „ესე არს დღე რომელ ჰქმნა უფალმან, ვიხარებდეთ და ვიშვებდეთ ამას შინა“. გ უ ნ დ ი: – „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით...“ - 1-გზის. მღვდელი: – „დიდება“ გ უ ნ დ ი: – „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით...“ - 1-გზის. მღვდელი: – „აწდა“ გ უ ნ დ ი: – „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით...“ - 1-გზის. მღვდელი: – „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით, სიკვდილითა სიკვდილისა დამთრ- გუნველი“ გ უ ნ დ ი: – „და საფლავების შინათა ცხოვრების მიმნიჭებელი“. დიაკონი: – დიდი კვერექსი: „მშვიდობით უფლისა მიმართ ვილოცოთ“. გ უ ნ დ ი: – უფალო შეგვიწყალენ; ბოლო მუხლზე – შენ უფალო. მღვდელი: – ასამაღ.: „რამეთუ შვენის შენდა ყოველი დიდება...“ გ უ ნ დ ი: – ამინ. – „უფალო ღაღადვჰყავ...“ დიაკონი: – აღასრულებს სრულ კმევას იწყებს რა საკურთხევლიდან მედავითნე: – „დასდევ უფალო საცოი პირსა ჩემსა...“ (ჟამი 1899: 146-147). – დასდებლები უფალო ღაღადჰყავსა ზედა 6 მუხლად: აღდგომისა 3-მუხლი აღმოსავლური 3-მუხლი – „დიდება” – „შენ გადიდებთ...” გ უ ნ დ ი: – „აწ და” – მისივე: „მეუფე ცათა...” შესვლა საცეცხლურით. გ უ ნ დ ი: – ნათელი მხიარული დიაკონი: – მოხედენ მღვდელი: – მშვიდობა ყოველთა დიაკონი: – სიბრძნით! – წარდგომა ფსალმუნი დავითისა ხმა VIII (დიდი წარდგომა შვიდეულის დღისა - ზატიკი 1882: ზატიკი 1999:) გ უ ნ დ ი: – პასუხობს სათანადოდ. დიაკონი: – მრჩობლი კვერექსი: „ვსთქვათ ყოველთა...“ გ უ ნ დ ი: – უფალო შეგვიწყალენ 1-გზის - პირველ 2 მუხლზე; უფალო შეგვიწყალენ 3-გზის - მომდევნო მუხლებზე. მღვდელი: – ასამაღ.: „რამეთუ მოწყალე და კაცთმოყვარე...“ გ უ ნ დ ი: – ამინ. მედავითნე: – „და ღირს მყუენ ჩუენ უფალო...“ (ჟამი 1899: 150). დიაკონი: – თხოვნითი კვერექსი: „აღუსრულოთ სამწუხრო ვედრებაი...“ გ უ ნ დ ი: – უფალო შეგვიწყალენ 1-გზის - პირველ 2 მუხლზე; მოგვმადლენ უფალო - მომდევნო მუხლებზე; შენ უფალო - ბოლო მუხლზე. მღვდელი: – ასამაღ.: „რამეთუ სახიერი და კაცთმოყვარე...“ გ უ ნ დ ი: – ამინ. მღვდელი: – მშვიდობა ყოველთა გ უ ნ დ ი: – და სულისაცა შენისა თანა დიაკონი: – თავნი ჩვენნი უფალსა მოუდრიკნეთ მღვდელი: – საიდუმლო ლოცვა: „უფალო ღმერთო ჩუენო, ...“ (კონდაკი 1899: 42-43). გ უ ნ დ ი: – შენ უფალო მღვდელი: – ასამაღ.: „იყავნ სიმტკიცე სუფევისა შენისა...“ გ უ ნ დ ი: – ამინ. მედავითნე: – „სტიქარონსა ზედა დასდებელი“ – „აღდგომისა“ (იხ. ზატიკი 1999: შვიდეულის დღის მიხედვით). – „დასდებელნი პასექისანი“ ჩასართავებით: „აღსდეგინ ღმერთი...“ (ზატიკი 1999: 9). დიაკონი: – სიბრძნით გ უ ნ დ ი: – სახელითა უფლისათა ... მამაო გვაკურთხენ. მღვდელი: – „რომელი კურთხეულ არს ქრისტე ღმერთი ჩვენი...“ გ უ ნ დ ი: – ამინ. – „დაამტკიცე ღმერთო და განაძლიერე...“ მღვდელი: – „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით...” გ უ ნ დ ი: – „და საფლავების შინათა ცხოვრების მიმნიჭებელი“. მღვდელი: – ამბიონზე, თანაარსით ხელში, აღასრულებს ჩამოლოცვას: „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით, სიკვდილითა სიკვდილისა დამთრგუნველი და საფლა- ვების-შინათა ცხოვრების მიმნიჭებელი. ჭეშმარიტმან ღმერთმან ჩუენმან, მეო- ხებითა ყოვლადუხრწნელისა დედისა თვისისა თა, და ყოველთა წმიდათ ათა, შეგვიწყალნეს და გუაცხოვნნეს ჩუენ, ვითარცა სახიერ არს და კაცთმოყვარე“. გ უ ნ დ ი: – ამინ. მღვდელი: – ამბიონიდან თანაარს დასახავს მრევლს და იტყვის: ქრისტე აღსდგა! 3-გზის ტაძარში მდგომარენი მიუგებენ: – ჭეშმარიტად აღსდგა! 3-გზის გ უ ნ დ ი: – „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით...“ 3-გზის – „და ჩუენ მოგვანიჭა ცხოვრება საუკუნო, თაყვანის-ვსცემთ მისსა მესამისა დღისა აღდგომასა“ (სამაგიდო 1983: 575). გ) ცისკრის ჟამი (სამაგიდო...1983: 576) დაირეკება ზარი (9 + 3) – გზის (ნიკოლსკი 1995: 635). აღსავლის კარი და კრეტსაბმელი გახსნილია. მღვდელი: – საცეცხლურით გამოსახავს ჯვარს წმიდა ტრაპეზის წინ და იტყვის ასამაღლებელს: „დიდება წმიდასა და თანაარსსა...“ გ უ ნ დ ი: – ამინ. – „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით...“ - 3-გზის. მღვდელი: – მუხლი 1-ლი: „აღსდეგინ ღმერთი, და განიბნინედ ყოველნი მტერნი მისნი, და ივლტოდენ მოძულენი მისნი პირისაგან მისისა“. გ უ ნ დ ი: – „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით...“ - 1-გზის. მღვდელი: – მუხლი მე-2: „ვითარცა მოაკლდენ კვამლსა მოაკლდენ, და ვითარცა ცვი- ლი რა დადნის წინაშე ცეცხლსა“. გ უ ნ დ ი: – „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით...“ - 1-გზის. მღვდელი: – მუხლი მე-3: „ესრეთ წარსწყმდენ ცოდვილნი პირისაგან ღვთისა, და მარ- თალნი იხარებდენ“. გ უ ნ დ ი: – „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით...“ - 1-გზის. მღვდელი: – მუხლი მე-4: „ესე არს დღე რომელ ჰქმნა უფალმან, ვიხარებდეთ და ვიშვებდეთ ამას შინა“. გ უ ნ დ ი: – „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით...“ - 1-გზის. მღვდელი: – „დიდება“ გ უ ნ დ ი: – „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით...“ - 1-გზის. მღვდელი: – „აწდა“ გ უ ნ დ ი: – „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით...“ - 1-გზის. მღვდელი: – „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით, სიკვდილითა სიკვდილისა დამთრ- გუნველი“ გ უ ნ დ ი: – „და საფლავების შინათა ცხოვრების მიმნიჭებელი“. დიაკონი: – დიდი კვერექსი: „მშვიდობით უფლისა მიმართ ვილოცოთ“. გ უ ნ დ ი: – უფალო შეგვიწყალენ; ბოლო მუხლზე – შენ უფალო. მღვდელი: – ასამაღ.: „რამეთუ შვენის შენდა ყოველი დიდება...“ გ უ ნ დ ი: – ამინ. პასექის საცისკრო კანონის 9 ოდა (გალობა) შენიშვნა: – ყოველ ოდაში ძლისპირი 2-გზის, ტროპარები 10 მუხლად, კატავასია (ყოველი ოდის შემდეგ) 1-გზის და ტროპარი: „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით...“ 3-გზის (სამაგიდო...1983: 576). – „უმცირესის“ ნაცვლად ჩაერთვის: „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით“ (მითითებები 2011: 293); – ყოველი ოდის 12 მუხლს ღვთისმშობლის 2 ტროპარი დაემატება, რო- მელიც მენელსაცხებლე დედათა კვირის ცისკარშია მითითებული (ზატიკი 1999: 89-99; ზატიკი 1882: 220-224). ამასთან, ღვთისმშობლის ზემოაღნიშნულ 2 ტროპარს, ნაცვლად „დიდება, აწდა“-სი, ჩაერთვის: „ყოვლადწმინდაო ღვთის- მშობელო შეგვეწიენ და გავაცხოვნენ ჩვენ“ (სამაგიდო...1983: 576). – კმევები აღესრულება (სამაგიდო...1883: 576): გ) I, IV და VII ოდების გალობისას – მღვდლის მიერ; ჰ) IX ოდის გალობისას – დიაკვნის მიერ. შემდგომად 1-3 ოდისა (გალობისა) დიაკონი: – მცირე კვერექსი: „მერმე და მერმე მშვიდობით...“ გ უ ნ დ ი: – უფალო შეგვიწყალენ; ბოლო მუხლზე – შენ უფალო. მღვდელი: – ასამაღ.: „რამეთუ შენ ხარ ღმერთი ჩუენი...“ (კონდაკი 1899: 80). გ უ ნ დ ი: – ამინ. მედავითნე: – იპაკო: „ცისკარსა მსთუად მოვიდა...“ (ზატიკი 1999: 4; ზატიკი 1882: 28). შემდგომად 4-5-6 ოდისა (გალობისა) დიაკონი: – მცირე კვერექსი: „მერმე და მერმე მშვიდობით...“ გ უ ნ დ ი: – უფალო შეგვიწყალენ; ბოლო მუხლზე – შენ უფალო. მღვდელი: – ასამაღ.: „რამეთუ შენ ხარ მეუფე მშვიდობისა...“ (კონდაკი 1899: 80). გ უ ნ დ ი: – ამინ. მედავითნე: – კონდაკი: „დაღაცათუ ნებსით თვისით...“ (ზატიკი 1999: 5; ზატიკი 1882: 33). – იკოსი: „უპირატესი მზისა მზე...“ (ზატიკი 1999: 5; ზატიკი 1882: 33-34). – „და აღსდგა რა იესო...“ 3-გზის (ზატიკი 1999: 6; ზატიკი 1882: 34-35). შემდგომად 7-8 ოდისა (გალობისა) დიაკონი: – ამბიონზე, ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის ხატის წინ, აღამაღლებს საცეცხ- ლურს და წარმოთქვამს: „ადიდებს სული ჩემი, სამისა დღისა საფლავით აღდგომილსა, ქრისტესა ცხოვრების-მომცემელსა“; გ უ ნ დ ი: – „განათლდი განათლდი, ...“ და შემდგომი მე-9 ოდისა (გალობისა) დიაკონი: – აღასრულებს სრულ კმევას (იწყებს რა საკურთხევლიდან). შემდგომად 9 ოდისა (გალობისა) დიაკონი: – მცირე კვერექსი: „მერმე და მერმე მშვიდობით...“ გ უ ნ დ ი: – უფალო შეგვიწყალენ; ბოლო მუხლზე – შენ უფალო. მღვდელი: – ასამაღ.: „რამეთუ შენ გიგალობენ...“ (კონდაკი 1899: 80). გ უ ნ დ ი: – ამინ. მედავითნე: – განმანათლებელი: „ხორცითა მიიძინე...“ 3-გზის (ზატიკი 1999: 8; ზატიკი 1882: 43-44). გ უ ნ დ ი: – ყოველი სული (ზატიკი 1999: 8; ზატიკი 1882: 44). მედავითნე: – აქებდითსა ზედა დასდებლები (ზატიკი 1999: 8; ზატიკი 1882: 44-46); – პასექის დასდებლები (ზატიკი 1999: 9; ზატიკი 1882: 46-49); – „ქრისტე აღსდგა მკუდრეთით და სიკუდილითა სიკუდილი დაჰსთრგუნა და მყოფთა საფლავისათა ცხოვრება მიჰმადლა“ 1-გზის (მითითებები 2011: 294). გ უ ნ დ ი: – ტროპარი: „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით...“ 3-გზის. დიაკონი: – მრჩობლი კვერექსი: „ვსთქვათ ყოველთა...“ (მითითებები 2011: 294). გ უ ნ დ ი: – უფალო შეგვიწყალენ 1-გზის – პირველ 2 მუხლზე; უფალო შეგვიწყალენ 3-გზის – მომდევნო მუხლებზე. მღვდელი: – ასამაღ.: „რამეთუ მოწყალე და კაცთმოყვარე...“ გ უ ნ დ ი: – ამინ. დიაკონი: – თხოვნითი კვერექსი: „აღუსრულოთ საცისკრი ვედრებაი...“ გ უ ნ დ ი: – უფალო შეგვიწყალენ 1-გზის – პირველ 2 მუხლზე; მოგვმადლენ უფალო – მომდევნო მუხლებზე; შენ უფალო – ბოლო მუხლზე. მღვდელი: – ასამაღ.: „რამეთუ ღმერთი წყალობისა და...“ (კონდაკი 1899: 84). გ უ ნ დ ი: – ამინ. მღვდელი: – მშვიდობა ყოველთა. გ უ ნ დ ი: – და სულისაცა შენისა თანა. დიაკონი: – თავნი ჩვენნი უფალსა მოუდრიკნეთ. მღვდელი: – საიდუმლო ლოცვა: „ღმერთო წმიდაო, რომელი ...“ (კონდაკი 1899: 85). გ უ ნ დ ი: – შენ უფალო. მღვდელი: – ასამაღ.: „რამეთუ შენი არს მოწყალება...“ (კონდაკი 1899: 85). გ უ ნ დ ი: – ამინ. დიაკონი: – სიბრძნით. გ უ ნ დ ი: – სახელითა უფლისათა ... მამაო გვაკურთხენ. მღვდელი: – „რომელი კურთხეულ არს ქრისტე ღმერთი ჩვენი...“ გ უ ნ დ ი: – ამინ. – „დაამტკიცე ღმერთო და განაძლიერე...“ მღვდელი: – „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით, სიკვდილითა სიკვდილისა დამთრ- გუნველი“ გ უ ნ დ ი: – „და საფლავების შინათა ცხოვრების მიმნიჭებელი“. მღვდელი: – ამბიონზე, თანაარსით ხელში, აღასრულებს ჩამოლოცვას: „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით, სიკვდილითა სიკვდილისა დამთრგუნველი და საფლა- ვების-შინათა ცხოვრების მიმნიჭებელი. ჭეშმარიტმან ღმერთმან ჩუენმან, მეო- ხებითა ყოვლადუხრწნელისა დედისა თვისისა თა, და ყოველთა წმიდათ ათა, შეგვიწყალნეს და გუაცხოვნნეს ჩუენ, ვითარცა სახიერ არს და კაცთმოყვარე“. გ უ ნ დ ი: – ამინ. მღვდელი: – ამბიონიდან თანაარს დასახავს მრევლს და იტყვის: ქრისტე აღსდგა! 3-გზის. ტაძარში მდგომარენი მიუგებენ: – ჭეშმარიტად აღსდგა! 3-გზის. გ უ ნ დ ი: – „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით...“ 3-გზის. – „და ჩუენ მოგვანიჭა ცხოვრება საუკუნო, თაყვანის-ვსცემთ მის- სა მესამისა დღისა აღდგომასა“. ა) III – VI ჟამები კრეტსაბმელი და აღსავლის კარი ბრწყინვალე შვიდეულში გახსნილია. მღ„ვდელი: – ასამაღ.: „კურთხეულ არს ღმერთი ჩვენი...“ გ უ ნ დ ი: – ამინ. – ტროპარი: „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით...“ - 3-ჯერ. მედავითნე: – „აღდგომა ქრისტესი ვიხილეთ...“ - 3-ჯერ. – იპაკო: „ცისკარსა მსთვად მოვიდა...“ – კონდაკი: „დაღაცათუ ნებსით თვისით...“ – ტროპარი: „საფლავად ხორცითა შეხვედ...“ – „დიდება“, „ვითარცა ნათლით შემოსილსა...“ – „აწდა“, „ზეგარდამო განწმედილ იქმენ...“ – „უფალო შეგვიწყალენ“ – 40-ჯერ. – „დიდება, აწდა“, „უპატიოსნესსა ქერუბიმთასა...“, „სახელითა უფლისათა ... გვაკურთხენ“. მღ„ვდელი: – „ლოცვითა წმიდათა მამათა ჩვენთათა...“ გ უ ნ დ ი: – ამინ. – „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით...“ - 3-ჯერ. – „დიდება, აწდა“, „უფალო შეგვიწყალენ“ - 3-ჯერ, „სახელითა უფლისათა ... გვაკურთხენ“. მღ„ვდელი: – აღასრულებს „მცირე“ სააღდგომო ჩამოლოცვას: „მკვდრეთით აღდგო- მილმან ქრისტემან ჭეშმარიტმან ღმერთმან ჩვენმან...“ გ უ ნ დ ი: – ამინ. წმ. იოანე ოქროპირის საღმრთო ლიტურგია: შემთხვევის ლოცვები (სამაგიდო...1983: 576) • ასამაღ.: „კურთხეულ არს ღმერთი ჩვენი...“ • აღდგომის ტროპარი: „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით...“ 3-გზის. • იპაკო: „ცისკარსა მსთვად მოვიდა...“ (ჟამი 1899: 540). • კონდაკი: „დაღაცათუ ნებსით თვისით...“ (ჟამი 1899: 540). • ტროპარი: „საფლავად ხორცითა შთახედ...“ (ჟამი 1899: 541). • დიდება – „ვითარცა ნათლით შემოსილსა...“ (ჟამი 1899: 541). • აწდა – „ზეგარდამო განწმენდილ იქმენ...“ (ჟამი 1899: 541). • (მაცხოვრის ხატთან) „უხრწნელსა ხატსა შენსა...“ (კონდაკი 1899: 89). • (ღვთისმშობლის ხატთან) „სახიერებისა წყარო ხარ შენ...“ (კონდაკი 1899: 100). • (აღსავლის კართან) „უფალო გარდამოავლინე ხელი შენი...“ (კონდაკი 1899: 100). • „შევიდე სახლსა შენსა...“ (კონდაკი 1899: 100-101). მღვდელმსახურნი შეიმოსებიან და აღესრულება კვეთა - დაირეკება ზარი (9 + 3) - გზის. - აღსავლის კარი და კრეტსაბმელი გახსნილია. - საღმრთო ლიტურგიის დაწყების წინ, აღდგომიდან მის წარგზავნამდე, ნაც- ვლად „მეუფეო ზეცათაოსი“, ითქმის ტროპარი: „ქრისტე აღსდგა მკვდრე- თით...“ 3-გზის და შემდგომი – „დიდება მაღალთა შინა ღმერთსა...“ და „უფალო ბაგენი ჩემნი აღახვენ...“ (სამაგიდო...1983: 573; მითითებები 2011: 288). დიაკონი: – აიღებს რა მღვდლისაგან კურთხევას, გამოვა ამბიონზე და ხმამაღლა იტყვის: „გვაკურთხენ მეუფეო“. მღვდელი: – ასამაღ.: „კურთხეულ არს მეუფება...“ (გამოსახავს რა სახარებით ჯვარს წმ. ტრაპეზზე). გ უ ნ დ ი: – ამინ. – „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით...“ - 3-გზის. მღვდელი: – მუხლი 1-ლი: „აღსდეგინ ღმერთი, და განიბნინედ ყოველნი მტერნი მისნი, და ივლტოდენ მოძულენი მისნი პირისაგან მისისა“. გ უ ნ დ ი: – „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით...“ - 1-გზის. მღვდელი: – მუხლი მე-2: „ვითარცა მოაკლდენ კვამლსა მოაკლდენ, და ვითარცა ცვი- ლი რა დადნის წინაშე ცეცხლსა“. გ უ ნ დ ი: – „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით...“ - 1-გზის. მღვდელი: – მუხლი მე-3: „ესრეთ წარსწყმდენ ცოდვილნი პირისაგან ღვთისა, და მარ- თალნი იხარებდენ“. გ უ ნ დ ი: – „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით...“ - 1-გზის. მღვდელი: – მუხლი მე-4: „ესე არს დღე რომელ ჰქმნა უფალმან, ვიხარებდეთ და ვიშ- ვებდეთ ამას შინა“. გ უ ნ დ ი: – „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით...“ - 1-გზის. მღვდელი: – „დიდება“ გ უ ნ დ ი: – „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით...“ - 1-გზის. მღვდელი: – „აწდა“ გ უ ნ დ ი: – „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით...“ - 1-გზის. მღვდელი: – „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით, სიკვდილითა სიკვდილისა დამთრ- გუნველი“ გ უ ნ დ ი: – „და საფლავების შინათა ცხოვრების მიმნიჭებელი“. დიაკონი: – დიდი კვერექსი: – „მშვიდობით უფლისა მიმართ ვილოცოთ“. გ უ ნ დ ი: – უფალო შეგვიწყალენ; ბოლო მუხლზე – შენ უფალო. მღვდელი: – ასამაღ.: „რამეთუ შვენის შენდა ყოველი დიდება...“ გ უ ნ დ ი: – ამინ. იგალობება პასექის ანტიფონები (ზატიკი 1999: 15). მედავითნე: – I ანტიფონის 4 მუხლი თავისი „დიდება, აწდა“-თი. გ უ ნ დ ი: – თითოეულ მუხლზე: „მეოხებითა ღვთისმშობელისათა მაცხოვარ გვაცხოვნენ ჩვენ“. დიაკონი: – მცირე კვერექსი: „მერმე და მერმე მშვიდობით...“ გ უ ნ დ ი: – უფალო შეგვიწყალენ; ბოლო მუხლზე – შენ უფალო. მღვდელი: – ასამაღ.: „რამეთუ შენი არს სიმტკიცე...“ (კონდაკი 1899: 123). გ უ ნ დ ი: – ამინ. მედავითნე: – II ანტიფონის 3 მუხლი. გ უ ნ დ ი: – თითოეულ მუხლზე: „გვაცხოვნენ ჩვენ ძეო ღვთისაო, აღდგომილო მკვდრეთით, მგალობელნი შენნი ალილუია“. მედავითნე: – ბოლოში „დიდება“. გ უ ნ დ ი: – „აწდა“, „მხოლოდშობილი ძე და სიტყვა...“ დიაკონი: – მცირე კვერექსი: „მერმე და მერმე მშვიდობით...“ გ უ ნ დ ი: – უფალო შეგვიწყალენ; ბოლო მუხლზე – შენ უფალო. მღვდელი: – ასამაღ.: „რამეთუ სახიერი და კაცთმოყვარე...“ (კონდაკი 1899: 125). გ უ ნ დ ი: – ამინ. მედავითნე: – III ანტიფონის 3 მუხლი თავისი „დიდება, აწდა“-თი. გ უ ნ დ ი: – თითოეულ მუხლზე: „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით...“ - 1-გზის. აღესრულება „მცირე შესვლა“ დიაკონი: – „სიბრძნით აღემართენით“ და ამბობს „შესვლის“ სიტყვებს: „ეკლესიასა შინა აკურთხევდით, ღმერთსა და უფალსა წყაროთაგან ისრაილისათა“ გ უ ნ დ ი: – იმეორებს „შესვლის“ სიტყვებს, შემდეგ კი: – ტროპარი: „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით...“ - 1-გზის. – იპაკო: „ცისკარსა მსთვად მოვიდა მარიამ...“ (ჟამი 1899: 540). – დიდება, აწდა – კონდაკი: „დაღაცათუ ნებსით თვისით...“ მღვდელი: – გუნდის მიერ ტროპარ-კონდაკის გალობისას საიდუმლოდ კითხულობს ლო- ცვას: „ღმერთო წმიდაო რომელი წმიდათა შინა განისვენებ...“ (კონდაკი 1899: 128). დიაკონი; – საკურთხეველში მოუხრის ქედს მღვდელს და უჭირავს რა მარჯვენა ხელ- ში სამი თითით ორარი, მიმართავს მას: „აკურთხე მეუფეო ჟამი სამწმიდაოსი“. მღვდელი: – ასამაღ.: „რამეთუ წმიდა ხარ ღმერთო ჩვენო, და შენდა დიდება - სა აღვავლენთ, მამისა, და ძისა, და წმიდისა სულისა, აწ და მა- რადის“. დიაკონი; – (აღსავლის კარში) „და უკუნითი უკუნისამდე“. გ უ ნ დ ი: – (ნაცვლად „წმიდაო ღმერთოსი“) „რაოდენთა ქრისტეს მიერ ნათელ გვიღები- ეს...“ - 2-გზის, „დიდება, აწდა“, „და ქრისტე შეგვიმოსიეს, ალილუია“, „რაო- დენთა ქრისტეს მიერ ნათელ გვიღებიეს...“ - 1-გზის. მღვდელი და დიაკონი: – საკურთხეველში ნაცვლად „წმიდაო ღმერთოსი“ 3-გზის წარმოთქვამენ: „რა- ოდენთა ქრისტეს მიერ ნათელ გვიღებიეს...“ დიაკონი: – (საკურთხეველში, აღსავლის კართან) მოჰხედენ. მღვდელი: – (მაღალდასაჯდომელიდან) მშვიდობა ყოველთა. მედავითნე: – (შუა ტაძარში) და სულისაცა შენისათანა. შენიშვნა: საეკლესიო ტიბიკონით, სტიქრით შემოსილ მედავითნეს შეუძლია წაიკითხოს სამოციქულო ამბიონის ქვედა საფეხურზე, ხოლო თუ იგი შემოსილი არ არის – შუა ტაძარში. ორივე შემთხვევაში წი- ნასწარ აიღებს კურთხევას მღვდლისაგან (სამაგიდო...1977: 245). დიაკონი: – სიბრძნით. მედავითნე: – წარდგომა, ფსალმუნი დავითისი, ხმა ... და ასახელებს წარდგომას. გ უ ნ დ ი: – გალობს წარდგომას დასახელებულ ხმაზე. მედავითნე: – კითხულობს წარდგომის მუხლს. გ უ ნ დ ი: – გალობს ისევ წარდგომას. მედავითნე: – კითხულობს წარდგომის ნახევარს. გ უ ნ დ ი: – გალობს წარდგომის მე-2 ნახევარს. დიაკონი: – სიბრძნით. მედავითნე: – საქმეთაგან მოციქულთა საკითხავი • შაბათს – საქ. III. 11-16; დიაკონი: – მოჰხედენ. მედავითნე: – კითხულობს სამოციქულოს მღვდელი: – მშვიდობა შენდა. მედავითნე: – და სულისაცა შენისათანა. დიაკონი: – სიბრძნით (სამაგიდო...1977: 247). მედავითნე: – ალილუია, ხმა ... გ უ ნ დ ი: – გალობს „ალილუიას“ 3-გზის დასახელებულ ხმაზე. მედავითნე: – კითხულობს „ალილუიას“ მუხლებს, რომლებზეც გ უ ნ დ ი: – გალობს „ალილუიას“ 3-გზის. დიაკონი: – „ალილუიას“ მუხლების გალობისას აიღებს რა კურთხევას მღვდლისაგან, აკმევს წმ. ტრაპეზს, სამკვეთლოს, საკურთხეველს და მღვდელს. გამოდის აღსავლის კარით, აკმევს კანკელს და ტაძარში მდგომარეთ და შედის სა- კურთხეველში... (სამაგიდო...1977: 247). მღვდელი: – „ალილუიას“ მუხლების გალობის დროს საიდუმლოდ კითხულობს ლოც ვას: „გამოაბრწყინვე გულთა შინა, ჩვენთა...“ (კონდაკი 1899: 207). დიაკონი: – მღვდლის მიერ საიდუმლო ლოცვის დამთავრების შემდეგ, მიდის მასთან, მოიხრის ქედს და მიიღებს რა სახარებას მღვდლისაგან, ემთხვევა მის ხელს, რის შემდეგაც გამოაბრძანებს სახარებას აღსავლის კარით ამბიონზე და დაასვენებს იქ წინასწარ გამზადებულ ანალოღიაზე. მ ნ ა თ ე: – (სანამ დიაკონი გამოაბრძანებს სახარებას) გამოვა ჩრდილოეთის კარით ანთებული სანთლით და დადგება ამბიონზე, ანალოღიასთან. დიაკონი: – უჭირავს რა ორივე ხელით სახარება, ხმამაღლა მიმართავს მღვდელს: „აკურთხე, მეუფეო, სიტყვანი კეთილმაუწყებელისა წმიდისა, დიდებულისა და ყოვლად ქებულისა მოციქულისა და მახარებელისა, მათესი“ (სამაგიდო...1977: 248). მღვდელი: – მაღალდასჯდომელიდან ხმამაღლა იტყვის: „ღმერთმან ვედრებითა წმიდისა დიდებულისა...“ (კონდაკი 1899: 133) და ჯვარს გადასახავს დიაკონს. დიაკონი: – ამინ. მღვდელი (მაღალდასაჯდომელიდან) ან მეორე დიაკონი: – სიბრძნით აღემართენით და ისმინეთ წმიდა სახარება მღვდელი: – მშვიდობა ყოველთა. გ უ ნ დ ი: – და სულისაცა შენისათანა. დიაკონი: – ... წმიდისა სახარებისა საკითხავი • შაბათს – ინ. III. 22-33. გ უ ნ დ ი: – „დიდება შენდა, უფალო, დიდება შენდა“. მღვდელი (მაღალდასაჯდომელიდან) ან მეორე დიაკონი: – მოჰხედენ. დიაკონი: – ამბიონზე (მხედველი აღმოსავლეთისკენ) კითხულობს სახარებას (სამაგიდო...1977: 248; ნიკოლსკი 1995: 396). შენიშვნა: თუ მღვდელი დიაკვნის გარეშე მსახურობს, იგი სახარებას წაიკითხავს ამბიონზე (მხედველი დასავლეთით). გ უ ნ დ ი: – „დიდება შენდა, უფალო, დიდება შენდა“. დიაკონი: – დაამთავრებს რა სახარების კითხვას, ემთხვევა, დახურავს, მიიტანს აღსავ- ლის კართან და გადასცემს მას მღვდელს (აღსავლის კარში) და ემთხვე- ვა მის ხელს. მღვდელი: – მიიღებს რა წმიდა სახარებას, ემთხვევა და დააბრძანებს მას ტრაპეზზე ოდი- კის ზემოთ აღმართულად. დიაკონი: – გადასცემს რა სახარებას მღვდელს, ამბიონზე აღასრულებს მრჩობლ კვე- რექსს: – „ვსთქვათ ყოველთა...“ (კონადაკი 1899: 134). და შემდგომი ისე, როგორც მითითებულია კონდაკში იოანე ოქრო- პირის ლიტურგიაზე. შ ე ნ ი შ ვ ნ ა: 1. ბრწყინვალე შვიდეულში მიცვალებულთა კვერექსი არ აღესრულება; 2. ნაცვლად „ღირს-არსისა“ იგალობება: „ანგელოზი ღაღადებს...“ და „განათლდი, გა- ნათლდი...“ 3. განიცადე: „ხორცი ქრისტესი მოვიღოთ, და უკვდავებისა წყაროსა გემო ვიხმიოთ“; „ალილუია“ – 3-გზის. 4. შემდგომად სიტყვებისა: „შიშითა ღვთისათა და სარწმუნოებით მოვედით“, ნაც- ვლად ლოცვისა: - „კურთხეულ არს მომავალი სახელითა უფლისათა...“, იგალობე- ბა ტროპარი: „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით...“ – 1-გზის. 5. შემდგომად სიტყვებისა: „აცხოვნე უფალო ერი შენი“ და „ყოვლადვე აწ და მარა- დის და უკუნითი უკუნისამდე“, იგალობება ტროპარი: „ქრისტე აღსდგა მკვდრე- თით...“ – 1-გზის. 6. შემდგომად ამბიონის ლოცვისა, ნაცვლად სიტყვებისა: - „იყავნ სახელი უფლისა...“, „დიდება, აწდა“, „ვაკურთხო უფალი ყოველსა ჟამსა...“ (და 33-ე ფსალმუნისა), იგალობება ტროპარი: „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით...“ – 12-გზის, რის შემდეგაც: მღვდელი: – „კურთხევა უფლისა თქვენზედა...“ გ უ ნ დ ი: – ამინ. მღვდელი: – „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით, სიკვდილითა სიკვდილისა დამთრგუნველი“. გ უ ნ დ ი: – „და საფლავების შინათა ცხოვრების მიმნიჭებელი“. მღვდელი: – (ჩამოილოცავს) „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით, სიკვდილი- თა სიკვდილისა დამთრგუნველი და საფლავების შინათა ცხოვრების მიმნიჭებელი. ჭეშმარიტმან ღმერთმან ჩვენმან, მეოხებითა ყოვლად უხრწნელისა დედისა თვისისათა და ყოველთა წმიდათათა, შეგვიწყალნეს და გვაცხოვნეს ჩვენ, ვითარცა სახიერ არს და კაცთმოყვარე“ (კონდაკი 1899: 320). გ უ ნ დ ი: – ამინ. მღვდელი: – გადასახავს ტაძარში მდგომარეთ თანაარსს და სამგზის იტყვის: ქრისტე აღსდგა! ტაძარში მდგომარენი: – მიუგებენ – ჭეშმარიტად აღსდგა! გ უ ნ დ ი: – ტროპარი: „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით...“ 3-გზის; „და ჩვენ მოგვანიჭა ცხოვრება საუკუნო, თაყვანს-ვჰსცემთ მისსა მესამისა დღისა აღდგომასა“. მ რ ა ვ ა ლ ჟ ა მ ი ე რ ი. 7. ბრწყინვალე შვიდეულში, დილა-საღამოს, ნაცვლად „ლოცვანში“ მითითებული ლოცვებისა, იკითხება პასექის ჟამნი (ჟამი 1999: 520), ხოლო ზიარების წინა ლოცვებში დაიტევება ფსალმუნები, „წმიდაო ღმერთო“, „ყოვლად-წმიდაო სამე- ბაო“, „მამაო ჩვენო“ და მისი შემდგომი ტროპარები (სამაგიდო...1983: 576). წარდგომა (ჴმა III): „უფალი ნათელ ჩემდა და მაცხოვარ ჩემდა ვისა მეშინოდის“. მუხლი: ,,უფალი შესავედრებელ არს ცხოვრებისა ჩემისა, ვისგან შევძრწუნდე”. ალილუია (ჴმა V): „უფალი ჰსუფევს, შვენიერება შეიმოსა“. მუხლი: ,,და რამეთუ დაამყარა სოფელი რათა არა შეიძრას“. განიცადე: „ხორცი ქრისტესი მოვიღოთ და უკვდავებისა წყაროსა გემო ვიხმიოთ“. |
მსახურებათა რანგები (I–VI) და მათი ნიშნები
| რანგი | მსახურება | დღესასწაული | ნიშანი სამოციქულოში/ჟამნში | ნიშანი საეკლესიო კალენდარში |
|---|---|---|---|---|
| 6 | ღამისთევის | უდიდესი | წითელი | წითელი შრიფტი + საცისკრო სახარება + დიდი დღესასწაული |
| 5 | ღამისთევის | საშუალო, I თანრიგის | წითელი | წითელი შრიფტი + საცისკრო სახარება |
| 4 | სადიდებლიანი | საშუალო, II თანრიგის | წითელი | მუქი (ბოლდი) შრიფტი + საცისკრო სახარება |
| 3 | დიდებამაღალიანის | მცირე, I თანრიგის | წითელი | მუქი (ბოლდი) შრიფტი |
| 2 | ექვსიანის | მცირე, II თანრიგის | შავი | მუქი (ბოლდი) შრიფტი |
| 1 | მცირე წმიდის (უნიშნო) | — | — | მკრთალი შავი შრიფტი |