ქართული გალობასაეკლესიო კალენდარი საღვთისმსახურო მითითებებით მგალობელთა და მედავითნეთათვის
BETA საცდელი ვერსია
საიტზე განთავსებულია პროგრამულად ალგორითმით გამოთვლილი საეკლესიო მსახურება. ის არ წარმოადგენს საქართველოს საპატრიარქოს მიერ ოფიციალურად დადასტურებულ ტიპიკონურ მითითებებს. ოფიციალურად დადასტურებული წყაროები იხილეთ საიტებზე patriarchate.ge და sazu.ge. გვერდი განვითარების პროცესშია. შესაძლოა შეიცავდეს ხარვეზებს, აუცილებლად გადაამოწმეთ ზემოთხსენებულ წყაროებში ან შესაბამისი განათლების მქონე პირთან, თქვენს შენიშვნებსა და მოსაზრებებს აუცილებლად გავითვალისწინებთ. გვერდის მიზანია, გარკვეული მითითება მისცეს მგალობლებსა და მედავითნეებს.
ჩვენების პარამეტრები · ტექსტი 100% · ჩვეულებრივი
ტექსტის ზომა:სიგანე:ჩვეულებრივი
კვირა, 26 აპრილი 2026
ძველი სტილით: 13 აპრილი
აღდგომიდან მე-3 კვირა
ხსენება
აღდგომიდან მე-3, მენელსაცხებლე დედათა კვირა. მენელსაცხებლე დედათა: მარიამ მაგდალენელისა, მარიამ კლეოპასი, სალომესი, იოანასი, მართასი და მარიამისა, სუსანასი და სხვათა; მართლისა იოსებ არიმათიელისა და ნიკოდიმოსისა; კეთილმორწმუნე ქართველთა მეფისა თამარისა (1213); მცხეთის ჯვრის აღმართება;
წმ. დიმიტრისა, სამშობლოსათვის წამებულისა (ყიფიანი, 1887); მღვდელმოწამისა არტემონისა, ლაოდიკიელი ხუცისა (303); მოწამისა კრისკენტი ლუკიელისა (დაახ. 740); მოწამისა თომაიდა ეგვიპტელისა (476).
საკითხავები
ცისკ. – სახ. III, მკ. 71 დას. XVI, 9-20.
ლიტ. – საქ. 16 დას. VI, 1-7. მკ. 69 დას. XV, 43 - XVI, 8.
წმ. – გალ. 213 დას. V, 22 - VI, 2. მთ. 43 დას. XI, 27-30.
ტიპიკონი
მენელსაცხებლე დედათა კვირის „ღამისთევის“ მსახურება.
ტიპიკონური ჩარჩო
- პერიოდი
- საპასექო წლის I პერიოდი – ზატიკი (აღდგომიდან ყოველთა წმიდათა კვირიაკემდე) · თომას კვირიდან აღდგომის წარგზავნამდე
- წიგნები
- წლის ციკლი – თვენი (ძველი სტილით); კვირის ციკლი – ტრიოდიონ ზატიკი; სადღეღამისო ციკლი – ჟამნი
- მსახურების სახე
- „ღმერთი უფალის“ (სადღესასწაულო) მსახურება
- ლიტურგიის ანტიფონები
- გამომსახველობითი ანტიფონები
- ჟამთა რიგი
- IX ჟამი – მცირე მწუხრიდიდი მწუხრი – დიდი ცისკარი – I ჟამიIII ჟამი – VI ჟამი – საღმრთო ლიტურგია
- თავისებურებები
- ყველა მსახურება იწყება „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით“ 3-გზის გალობით; ამის შემდეგ „მოვედით თაყვანი-ვსცეთ“ აღარ ითქმის (ღამისთევის მწუხრზე – ასამაღლებლის შემდეგ).
- ლიტურგიაზე „ღირსარსის“ ნაცვლად იგალობება „ანგელოზი ღაღადებს“ და „განათლდი, განათლდი“ (ერგასის განზოგებისა და მისი წარგზავნის გარდა).
- ცისკარზე საცისკრო კანონთა წინ „აღდგომა ქრისტესი ვიხილეთ“ – 3-გზის.
- „მეუფეო ზეცათაო“ არ იკითხება და არ იგალობება სულთმოფენობამდე.
- ზატიკის საკითხავები თვენის საკითხავებზე წინ იკითხება; ზატიკში მითითებული „დღესასწაულის საკითხავები“ არის უკანასკნელი კვირის, განზოგების, ამაღლების ან სულთმოფენობის საკითხავები, და არა პასექის.
მსახურების მიმდევრობა
2026 წელი 13 აპრილიაღდგომიდან III კვირა26 აპრილი ძველი სტილითმენელსაცხებლე დედათა კვირა – ხმა 2ახალი სტილით აღმართებაჲ პატიოსნისა ჯუარისა მცხეთისაჲ ხსენება: მენელსაცხებლე დედათა: მარიამ მაგდალენელისა, მარიამ კლეოპასი, სალომესი, იოანასი, მართასი და მარიამისა, სუსანასი და სხვათა; მართლისა იოსებ არიმათიელისა და ნიკოდიმოსისა; კეთილმორწმუნე ქართველთა მეფისა თამარისა (1213); მცხეთის ჯვრის აღმართება; წმ. დიმიტრისა, სამშობლოსათვის წამებულისა (ყიფიანი, 1887); მღვდელმოწ. არტემონისა, ლაოდიკიელი ხუცისა (303); მოწ. კრისკენტი ლუკიელისა (დაახ. 740); მოწ. თომაიდა ეგვიპტელისა (476). ცისკ. - სახ. III, მკ. 71 დას. XVI, 9-20. ლიტ. - საქ. 16 დას. VI, 1-7. მკ. 69 დას. XV, 43 - XVI, 8. საღამოს მსახურება: IX ჟამი – მცირე მწუხრი. ღამისთევის მსახურება: დიდი მწუხრი – დიდი ცისკარი – I ჟამი. დღის მსახურება: III ჟამი – VI ჟამი – საღმრთო ლიტურგია. წლის ციკლის მსახურება აღესრულება - არ აღესრულება. კვირის ციკლისა - - - - - - - - - - ზატიკიდან. სადღეღამისო ციკლისა - - - - - - - - ჟამნიდან. დროითი ინტერვალი: საპასექო წლის I პერიოდი. ტიპიკონი: მენელსაცხებლე დედათა კვირის „ღამისთევის“ მსახურება. - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - დიდი მწუხრის ჟამი: – მღვდელი - ასამაღ: ,,დიდება წმიდასა და თანაარსსა...“ – გუნდი - ამინ. ,,ქრისტე აღდგა მკვდრეთით...“ - 3 გზის. – „აკურთხევს სული ჩემი უფალსა“ - იგალობება. – „ნეტარ არს კაცი“ - I კანონი სრულიად. – „უფალო ღაღად-ვჰყავ“ (იგალობება II ჴმაზე). – „უფალო ღაღად-ვჰყავ“ - სა ზედა დასდებლები - 10 მუხლად: - აღდგომისა - 3 მუხლი (ზატიკიდან) (ჴმა II). - აღმოსავლური - 4 მუხლი (ზატიკიდან). - მენელსაცხებლეთა - 3 მუხლი (ზატიკიდან). „დიდება“ მენელსაცხებლეთა: ,,მენელსაცხებლენი დედანი...“ (ზატიკიდან). „აწ და“ ღმრთისმშობლისა „დოგმატიკონი“ (მიმდინარე ხმისა): „წარხდა სახე სჯულთა...“ (ჴმა II). – შესვლა საცეცხლურით. – წარდგომა დღისა. – ,,ლიტიასა“ ზედა დასდებლები: დღესასწაულისა. ,,დიდება“ მისივე: „მოითხოვა იოსებ...“ (ჴმა VI). „აწ და“ მისივე: ,,შემოქმედი და მხსნელი...“ (ჴმა VI) (ზატიკიდან). – „სტიქარონსა“ ზედა დასდებლები: აღდგომისა 1 მუხლი და პასექის დასდებლები (თავის ჩასართავებით, იხ. თვით აღდგომის მსახურებაში). ,,დიდება“ მენელსაცხებლეთა: „შენ ქრისტე რომელან“ (ჴმა V). „აწ და“ პასექისა: ,,აღდგომისა დღე არს...“ შენიშვნა: პასექის ეს „აწ დას“ მუხლი: „აღდგომისა დღე არს“ შეიცავს „ქრისტე აღსდგას...“, ამიტომ მისი დასრულების შემდეგ ტროპარი „ქრისტე აღსდგა მკუდრეთით...“ აღარ ითქმის (იხ. თვით აღდგომის მსახურებაში). – „აწ განუტევე“. – შემდგომად „მამაო ჩვენო“-სი: - ღმრთისმშობელო ქალწულო – 3-გზის. დიდი ცისკრის ჟამი: – „ღმერთი უფალი“ (იგალობება II ჴმაზე). ტროპარი აღდგომისა: „რაჟამს შთახედ საფლავად...“ 2-გზის (ჴმა II). „დიდება“: ,,შვენიერმან იოსებ ძელისაგან...“ (ჟამნიდან). „აწ და“: „მენელსაცხებლეთა დედათა...“ (ჟამნიდან). – რიგითი კანონები: მე-2 და მე-3. – რიგითი კანონების შემდეგ მცირე კვერექსები. – წარდგომები შემდგომად სტიქოლოგიებისა - ზატიკიდან. „დიდება“ „აწ და“ - მისივე. ჩასართავები: - შემდგომად I სტიქოლოგიის წარდგომისა: „აღდეგ, უფალო, ღმერთო ჩვენო, ამაღლდინ ჴელი შენი და ნუ დაივიწყებ გლახაკთა შენთა სრულიად“. - შემდგომად II სტიქოლოგიის წარდგომისა: „აღგიარო შენ უფალო ყოვლითა გულითა ჩემითა, და მიუთხრა მე ყოველი საკვირველებაჲ შენი“. შენიშვნა: I სტიქოლოგიის შემდგომი წარდგომის „აწ და“-ზე ითქმის ღმრთისმშობლისა აღდგომის განსატევებელი (ჴმა II). – ,,ნეტარარიანი“ მე-17 კანონი. – აღდგომის ტროპარები: „გუნდნი ანგელოზთანი...“ „ჰოი მოწაფენო...“ და ა.შ. – იპაკო და ანტიფონები (ზატიკიდან, ჴმა II). – წარდგომა (საცისკრო სახარებისა): ,,განიღვიძე უფალო ღმერთო ჩემო ბრძანებითა მით, რომელ ამცენ და კრებული ერთა გარე მოგადგეს შენ“ (ჴმა II). მუხლი: ,,უფალო ღმერთო ჩემო შენ გესავ, მაცხოვნე მე“. – საცისკრო სახარება: სახ. III, მკ. 71 დას. XVI, 9-20. – „აღდგომა ქრისტესი ვიხილეთ...“ - იგალობება - 3 გზის. – 50-ე ფსალმუნი. „დიდება“ - „მოციქულთა ვედრებითა მოწყალეო...“ „აწ და“ - „მეოხებითა ღვთისმშობელისათა, მოწყალეო...“ - „მიწყალე მე ღმერთო...“ („მცირე მიწყალე“). - „აღდგა რა იესო განთიად...“ – „აცხოვნე ღმერთო ერი შენი...“ საცისკრო კანონთა 9 ოდა (გალობა) I კანონი - პასექისა (ღვთისმშობლის მუხლებით) - 6 მუხლად (ძლისპირი 2-გზის) II კანონი - მენელსაცხებლეთა - 8 მუხლი (ძლისპირის გარეშე) (ზატიკიდან). – კატავასია პასექისა: „აღდგომისა დღე არს...“ – „უმცირესი“ - „უგალობდით უფალსა“. – შემდგომად „განძლიერდასა“ (III გალობისა): - კონდაკი და იკოსი – პასექისა (თვით აღდგომის მსახურებაში იძიე). - წარდგომა დღესასწაულისა: „მირონი სურნელებისა...“ „დიდება“ „აწ და“ მისივე: „მოწაფეთა შენთა...“ – შემდგომად „ღაღადყავსა“ (VI გალობისა): - კონდაკი და იკოსი - მენელსაცხებლეთა (ჴმა II). – შემდგომად „აკურთხევდითსა“ (VIII გალობისა): „უპატიოსნესსა“ არ იგალობება, არამედ ვგალობთ IX გალობის ძლისპირს. – შემდგომად „ადიდებდითსა“ (IX გალობისა): – „წმიდა არს უფალი ღმერთი ჩვენი...“ - თავისი მუხლებით. – „განმანათლებელი“ პასექისა: ,,ხორცითა მიიძინე...“ თვით აღდგომის მსახურებაში იძიე). ,,დიდება“ დღესასწაულისა: „დედანო ყურად-იღეთ...“ ,,აწ და“ იგივე. – „ყოველი სული“ - იგალობება. – „აქებდითსა“ ზედა დასდებლები: აღდგომისა - 8 მუხლად (ჴმა I). ,,დიდება“ გერი სახარებისა: ,,მარიამის თანა...“ (ჴმა II) (ზატიკიდან). ,,აწ და“ - „უმეტესად კურთხეულ ხარ შენ...“ (ჟამნიდან). – „დიდებამაღალიანი“ - იგალობება. - ტროპარი ლუწი ხმისა. I და VI ჟამებზე: – ტროპარები: აღდგომისა (ხმა II): „რაჟამს შთახედ საფლავად...“ და დღესასწაულისა: ,,შვენიერმან იოსებ ძელისაგან...“ – კონდაკი: დღესასწაულისა. III და IX ჟამებზე: – ტროპარები: აღდგომისა (ხმა II): „რაჟამს შთახედ საფლავად...“ და დღესასწაულისა: ,,მენელსაცხებლეთა დედათა...“ – კონდაკი: დღესასწაულისა. 102) ჟამებზე ტროპარს: ,,მენელსაცხებლეთა დედათა...“ არ უთითებს. ამ საკითხზე განმარტებას იძლევა А. Кашкин, Литургика, часть 2; 2017, (გვ. 585). ჩვენ დავეყრდენით მის მოსაზრებას. შესაბამისად შესვლად წასაკითხ ტროპრებშიც მივუთითეთ ზემოთაღნიშნული ტროპარი. წმ. იოანე ოქროპირის საღმრთო ლიტურგია: – „გამომსახველობითი ანტიფონები“. – III აღსავალზე („ნეტარებების“ გალობას) ჩაერთვის „მომიხსენენი“ - 8 მუხლად: - მიმდინარე ხმისა - 4 მუხლი (ზატიკიდან). - მენელსაცხებლეთა კანონის VI გალობიდან 4 მუხლი, ,,დიდება“ ,,აწ და“ - თი. შესვლად: ტროპარები: - აღდგომისა: „რაჟამს შთახედ საფლავად...“ - დღესასწაულისა: ,,შვენიერმან იოსებ ძელისაგან...“ და ,,მენელსაცხებლეთა დედათა...“ კონდაკები: „დიდება“ - დღესასწაულისა: ,,ნელსაცხებელის მიმღებელთა ...“ „აწ და“ - პასექისა: ,,დაღაცათუ ნებსით თვისით...“ წარდგომა და ალილუია – მენელსაცხებლე დედათა კვირისა. სამოციქულო და სახარება – მენელსაცხებლე დედათა კვირისა. განიცადე - პასექისა და კვირისა. წარდგომა (ჴმა VI): „აცხოვნე უფალო ერი შენი და აკურთხე სამკვიდრებელი შენი“ (მენელსაცხებლეთა დედათა კვირის). მუხლი: ,,შენდამი უფალო ხმა ვჰყო, ღმერთო ჩემო ნუ დასდუმნები ჩემგან“. ალილუია (ჴმა VIII): „გთნდა უფალო ქვეყანა შენი, მოაქციე ტყვე იაკობისი“ (კვირისა). მუხლი: „წყალობა და ჭეშმარიტება შეიმთხვივნეს, სიმართლემან და მშვიდობამან ამბორს უყვეს“. განიცადე: ,,ხორცი ქრისტესი მოვიღოთ...“ განიცადე: ,,აქებდით უფალსა ცათაგან...“ შენიშვნა: ჯვარის საკითხავები არ არის ასახული მსახურებაში. შესაბამისად არ არის მიზანშეწონილი მისი სამოციქულოსა და სახარების წაკითხვა. თუკი ინებებს უპირატესი და წავიკითხავთ, არ მიგვაჩნია მართებულად ჯვრის საკითხავები სამოციქულოს წარდგომაში და „ალილუიას“ მუხლებშიც აისახოს, თუმცა ყოველი შემთხვევისთვის მაინც გთავაზობთ: წარდგომა: „აღამაღლებდით უფალსა ღმერთსა ჩვენსა და თაყვანის-ჰსცემდით კვარც-ხლბეკსა ფერხთა მისთასა, რამეთუ წმიდა არს“ (ჴმა VII). ალილუია: „მოიხსენე კრებული შენი, რომელ მოიგე დასაბამითგან“ (ჴმა I). ,,ღირს არსი“ - ის ნაცვლად იგალობება დღესასწაულის ჩასართავი : ,,ანგელოზი ღაღადებს...“ და IX გალობის ძლისპირი: ,,განათლდი განათლდი ახალო იერუსალიმ...“ ,,ნათელი ჭეშმარიტის“ ნაცვლად იგალობება ტროპარი : ,,ქრისტე აღდგა მკვდრეთით...“ -1-გზის; ჩამოლოცვის წინ, შემდგომად მღვდლის ასამაღლებელისა: „დიდება შენდა ქრისტე ღმერთო, სასოებაო ჩვენო, დიდება შენდა“, იგალობება ტროპარი : ,,ქრისტე აღდგა მკვდრეთით...“ - 3-გზის. შენიშვნა: А. Кашкин, Литургика, часть 2; 2017, (გვ. 518): თომას კვირიდან აღდგომის წარგზავნამდე ქვემოთ მოცემული ჩამოლოცვა (ბრწყინვალე შვიდეულის მსგავსად) აღესრულება მხოლოდ კვირა დღეებში ლიტურგიაზე: მღვდელი: – „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით, სიკვდილითა სიკვდილისა დამთრგუნველი“. გ უ ნ დ ი: – „და საფლავების შინათა ცხოვრების მიმნიჭებელი“. მღვდელი: – (ჩამოილოცავს) „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით, სიკვდილითა სიკვდილისა დამთრგუნველი და საფლავების შინათა ცხოვრების მიმნიჭებელი. ჭეშმარიტმან ღმერთმან ჩვენმან, მეოხებითა ყოვლად უხრწნელისა დედისა თვისისათა და ყოველთა წმიდათათა, შეგვიწყალნეს და გვაცხოვნეს ჩვენ, ვითარცა სახიერ არს და კაცთმოყვარე“ (კონდაკი 1899: 320). გ უ ნ დ ი: – ამინ. მღვდელი: – გადასახავს ტაძარში მდგომარეთ თანაარსს და სამგზის იტყვის: ქრისტე აღსდგა! ტაძარში მდგომარენი: – მიუგებენ – ჭეშმარიტად აღსდგა! გ უ ნ დ ი: – „ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით...“ - 3-გზის. „და ჩვენ მოგვანიჭა ცხოვრება საუკუნო...“ |
მსახურებათა რანგები (I–VI) და მათი ნიშნები
| რანგი | მსახურება | დღესასწაული | ნიშანი სამოციქულოში/ჟამნში | ნიშანი საეკლესიო კალენდარში |
|---|---|---|---|---|
| 6 | ღამისთევის | უდიდესი | წითელი | წითელი შრიფტი + საცისკრო სახარება + დიდი დღესასწაული |
| 5 | ღამისთევის | საშუალო, I თანრიგის | წითელი | წითელი შრიფტი + საცისკრო სახარება |
| 4 | სადიდებლიანი | საშუალო, II თანრიგის | წითელი | მუქი (ბოლდი) შრიფტი + საცისკრო სახარება |
| 3 | დიდებამაღალიანის | მცირე, I თანრიგის | წითელი | მუქი (ბოლდი) შრიფტი |
| 2 | ექვსიანის | მცირე, II თანრიგის | შავი | მუქი (ბოლდი) შრიფტი |
| 1 | მცირე წმიდის (უნიშნო) | — | — | მკრთალი შავი შრიფტი |